cz.info.pl

Switch to desktop

Ciulim, czulent i gęsie pipki

Setki turystów odwiedziło w miniony weekend gminę Lelów koło Częstochowy, by skosztować tradycyjnych miejscowych potraw: żydowskiego czulentu i polskiego ciulimu. Dwudniowe święto, promuje tradycję i kulturę obu narodów.

Festiwal kultury polskiej i żydowskiej „IX Święto Ciulimu - Czulentu, Lelowskie Spotkanie Kultur” odbył się już po raz dziewiąty. Podobnie jak w ubiegłych latach, taki i tegoroczne święto podzielone było na dwie części: w sobotę - dzień polski, w niedzielę - dzień żydowski.

Głównymi atrakcjami w tym roku były m.in. występy zespołów folklorystycznych z Portugalii „Rancho Folclorico da Casa do Pova de Recarei” i Macedonii Ansambl za Tradicionalna Muzika i Igra „Bojmija”, koncert Zespołu Pieśni i Tańca „Wolbromiacy”, występ Angeliki Kiepury półfinalistki programu TVN „Mam Talent” oraz innych artystów, laureatów festiwali krajowych i zagranicznych. Dzień polski zakończył koncert zespołu „Present Perfect”.

Drugi dzień Festiwalu rozpoczęło uroczyste zapalenie menory. Ten dzień był poświęcony kulturze żydowskiej. Tradycyjnie już odbyły się warsztaty tańca żydowskiego oraz rozstrzygnięcie Konkursu Potraw Regionalnych. Niezapomniane wrażenia pozostawił koncert zespołu klezmerskiego „Chmielnikers”. Festiwal zakończył koncert zespołu „Klezzmates”.

Festiwalowi towarzyszyły wystawy fotograficzne, pokaz wyrobów rękodzieła artystycznego oraz degustacja i sprzedaż potraw regionalnych i żydowskich. Oprócz ciulimu i czulentu w Lelowie można było spróbować gęsich pipek, raków, gęsiego smalcu, lelowskiej śliwowicy oraz zupy a`la nietoperz.

Pierwsze święto odbyło się w 2003 r., uczestniczyło w nim niespełna 200 osób. Pomysł spodobał się jednak turystom. W ostatnich latach do Lelowa przyjeżdża nawet 5-6 tys. osób, nie tylko z okolic Częstochowy, ale i Górnego Śląska.

Już po raz drugi w lelowskim menu pojawiła się zupa a la nietoperz. Wiosną ubiegłego roku w pobliskich Ślęzanach odkryto jedną z największych kolonii lęgowych nietoperzy z gatunku nocek duży. Gmina postanowiła stworzyć specjalną salkę dydaktyczną i założyć kamerę internetową do stałego podglądu kolonii. Zupa a la nietoperz to bulion rosołowy z grzybami mun, które do złudzenia przypominają skrzydła nietoperza.

Ciulim to potrawa regionalna - rodzaj zapiekanki, przygotowywany jest na kilkadziesiąt sposobów . Miejscowe gospodynie wieczorem mieszają utarte ziemniaki, siekane razem z kośćmi żeberka, boczek i przyprawy, a następnie w żeliwnym garnku pieką w piecu chlebowym przez całą noc, aż kości się rozpuszczą.

Czulent jest potrawą żydowską bazującą na fasoli, kaszy, ziemniakach i gęsim tłuszczu. Z ciulimem łączy go sposób pieczenia. Przygotowują go przyjeżdżający w te strony żydowscy wyznawcy chasydyzmu - ortodoksyjnego nurtu judaizmu. Czulentu można również spróbować w lokalnych restauracjach.

Poza miejscowymi potrawami, Lelów słynie z pielgrzymek ortodoksyjnych Żydów do grobu cadyka Biedermanna, zwanego Lelowerem. Według podań, cadyk Biedermann (1746-1814) podczas rytualnych chasydzkich tańców miał odzyskać pełnię władzy w nodze. Od tamtej pory wyznawcy przypisywali mu moc uzdrawiania.

Od końca lat 80., kiedy ustalono położenie grobu cadyka Biedermanna, co roku do Lelowa przyjeżdżają chasydzi z całego świata, głównie z Izraela, USA, Kanady i Australii, aby uczcić przypadającą w styczniu rocznicę jego śmierci.



Podajemy przepisy głównych potraw serwowanych na Festiwalu lelowskim. Nie łudźmy się jednak, jest tyle smaków ilu kucharzy, ale najlepiej smakuje w Lelowie.

Gęsie pipki - to mimo frywolnej nazwy potrawa dość zwyczajna - jej głównym składnikiem są żołądki drobiowe.

Gęsie pipki i gęsi pipek to dwie różne potrawy żydowskiej kuchni. W Galicji były to właśnie duszone żołądki, w Kongresówce – nadziewane podrobami gęsie szyje. I stąd tajemnicze pipki – oznaczające w jidisz tyle co „rurki” pochodzące od niemieckiego Pfeifen (ang.pipe).

Składniki:
- żołądki gęsie lub indycze (500 g)
- cebula (500 g)
- czosnek (2-4 ząbki)
- gęsi lub kaczy tłuszcz
- przyprawy do smaku: sól, pieprz, curry

Przygotowanie
Żołądki sparzyć kilkakrotnie przelewając je wrzątkiem na sitku 3 - 4 razy). Podsmażyć cebulę, do podsmażonej cebuli wycisnąć kilka ząbków czosnku (zależnie od upodobania). Do tego dodajemy żołądki, całość dokładnie mieszamy i dodajemy trochę wody. Doprawiamy do smaku solą, pieprzem  i curry . Ponownie mieszamy i przykrywamy naczynie pokrywką. Dusimy ok. 1,5 godziny, kontrolując czy woda nie wyparowała. Następnie zdejmujemy garnek z gazu i wkładamy go do piekarnika na 20 minut.

Przepis na ciulim lelowski - porcja na 6 osób

Składniki:
- 2 kg ziemniaków
- 1 kg żeberek
- kilka skrzydełek drobiowych (najlepiej gęsie)
- 2-3 cebule
- 20 dkg surowego boczku
- kostka smalcu
- przyprawy: sól, pieprz, szczypta papryki, imbir, majeranek

Przygotowanie
Żeberka pokroić na małe kawałki, przyprawić solą, pieprzem oraz imbirem. Przyprawione odstawić na około 2 godziny. Ziemniaki zetrzeć na tarce. Pokrojony boczek podsmażyć, dodać pokrojoną w kostkę cebulę, aby się zrumieniła. Masę ziemniaczaną przyprawiamy do smaku. Do wysmarowanego tłuszczem garnka wlać warstwami masę ziemniaczaną przekładając mięsem (może być podsmażone dla uzyskania lepszego smaku). Piec w piecu chlebowym (najlepiej całą noc). Gdy korzysta się z piekarnika elektrycznego, garnek można owinąć gazetami i obwiązać ściśle sznurkiem.

Przepis na czulent szabasowy - porcja na 6 osób

Składniki:
- 15 dag fasoli jasiek
- 0,75 kg tłustej wołowiny
- 0,75 kg gęsi (lub 8 kaczych nóżek)
- 0,75 kg ziemniaków
- 15 dag kaszy jęczmiennej (pęczak)
- 3 łyżek tłuszczu (kurzy, gęsi lub oliwa)
- 1 marchewki
- 1 listek laurowy
- 2 cebule
- 3 ząbków czosnku
- 4–5 jajek
- 3 ziarenek ziela angielskiego
- 3 szklanek bulionu wołowego
- sól, pieprz

Przygotowanie
Fasolę zalać zimną wodą, odstawić we czwartek na 12 godzin. W piątek po południu odcedzić. Wołowinę pokroić w kostkę. Ziemniaki obrać, pokroić na duże kawałki. Marchewki obrać, opłukać, pokroić w plasterki. Cebule i czosnek obrać. Cebule pokroić w plastry. Część ząbków czosnku posiekać, resztę zostawić w całości.

Na dnie solidnego (najlepiej żeliwnego lub żaroodpornego) garnka rozgrzać dwie łyżki tłuszczu i włożyć grube plastry cebuli oraz posiekany czosnek. Smażyć ok. 5 minut. Zdjąć z ognia.

W garnku układać ziemniaki, marchewkę, wołowinę, czosnek, fasolę, kaszę i tłuszcz. Jedną z ostatnich warstw powinny stanowić kacze nóżki lub gęsina oraz jajka w skorupkach. Czynności powtarzać do wyczerpania składników.

Każdą warstwę oprószyć dość oszczędnie solą i pieprzem. Dodać ziele angielskie i listek laurowy. Zalać wywarem (można zalewać w miarę układania tak, żeby wywar dotarł wszędzie). Piekarnik ustawić na temp. 80°C.

Garnek przykryć, postawić na ogniu. Gdy potrawa zacznie się gotować, zdjąć garnek z ognia, zalepić ciastem zrobionym z wody i mąki, wstawić do piekarnika mniej więcej na 24 godziny. (Gdy korzysta się z piekarnika elektrycznego, garnek można owinąć gazetami i obwiązać ściśle sznurkiem). Garnek wyjąć z pieca w sobotę w porze obiadu, otworzyć (usunąć ciasto) i od razu podać na stół.

cz.info.pl

Podobne

Prosto i krótko z Bałkanów
Piątkowy wieczór. Pasy zapięte. Podróż – rozpoczęta. Program – treściwy. Kierunek – Bałkany. Proszę Państwa, witamy na pokładzie …
Tlenu za 1000 pengo proszę
W częstochowskim Carpe Diem w niedzielny wieczór mieliśmy przyjemność przenieść się do Węgier początku lat 40. Do wehikułu …
Postaw na Małpę!
11 kwietnia częstochowska Muzyczna Meta kipiała energią. Wystąpił w niej bowiem Małpa- jeden z najbardziej znanych i podziwianych …
Nie chcę umierać!
TABU-piątek. TABU-Kojot. TABU-koncert. TABU-TABU. Dla lekko zdezorientowanych pośpieszne wyjaśnienia. Jeśli wydaje Wam się, że jeśli dobry koncert, może …

cz.info.pl © 2010

Top Desktop version