Banner Top

cz.Kontra

Łaskawe państwo

Wyobraźmy sobie spotkanie z Janosikiem w ciemnej uliczce. „Dawaj stówę – żąda harnaś – bo muszę dać pięć dych Kowalskiemu”.„Ale czemu ja? I czemu Kowalskiemu” - próbujemy negocjacji. „Nie filozofuj, bo dam w mordę ciupagą”. Możemy w takiej sytuacji pocieszać się: „łaskawy Pan; mógł zabić, pobić, zabrać cały portfel, a zadowolił się tylko stówą”.

Państwo jest takim tworem, który zajmuje się „janosikowaniem”, czyli transferami pieniędzy z kieszeni jednych podatników do kieszeni drugich. Jest to nieuniknione z wielu względów społecznych. Możemy na podstawie wielkości tych transferów określać, czy mamy do czynienia z państwem liberalnym (według tradycyjnej wykładni tego słowa), czy opiekuńczym.

Przyjaźnie i autonomicznie

Antyklerykalizm ma w naszej historii tradycje podobnie długą jak i chrześcijaństwo, trudno więc nie zauważyć powtarzalności tak doktrynalnej jak i emocjonalnej.

Niewiele nowego znaleźć można pod słońcem w świecie polityki, wtórność staje się cechą naturalną. Polityka bazuje na emocjach, steruje nimi, podgrzewa, wykorzystuje; jest to jednak tylko działanie, narzędzie do realizacji nadrzędnego celu. I tu warto sobie zadać pytanie: ale o co chodzi...

Czy zależy nam na pokonaniu wroga, opanowaniu danego terytorium i dyktowaniu naszych zasad zamieszkującym tam ludziom? A zatem: czy polityka jest wojną prowadzoną innymi, niż militarne, środkami? A może przeciwnie: celem politycznym nie jest podbój lecz pacyfikacja, budowa porządku publicznego, w którym każdy będzie czuł się wolnym i bezpiecznym.

Rządy altruistów

Motto: Państwo tylko wtedy może liczyć na zaufanie swych obywateli, gdy jego poczynania w dziedzinie gospodarczej będą wzorowe i nie będą nastręczały przykładów nieudolności, bezplanowości, zaniedbania lub błędów (Tadeusz Bernardzikiewicz „Przerosty etatyzmu. Uwagi o gospodarce państwowej w Polsce” Warszawa 1936 r.)

Czas weryfikuje opinie. Dziś państwo nadal liczy na zaufanie swoich obywateli, mimo dostarczania masowych przykładów nieudolności, bezplanowości, zaniedbań, błędów w dziedzinie gospodarczej. Rządzący państwem nadal przekonują o swojej nieomylności, tak jak Prezes NBP Adam Glapiński o uczciwości, profesjonalizmie i patriotyzmie byłego szefa KNF Marka Ch., oskarżanego o korupcję, a eks-minister Macierewicz o anielskich cechach swego asystenta.

Postanowienia noworoczne

Podobno Pana Boga najbardziej rozśmiesza powaga z jaką ludzie próbują zaplanować sobie życie. Postanowienia noworoczne są takimi mini-planami; obiecujemy sobie, że będziemy żyć lepiej, zdrowiej, kulturalniej itd. A potem dochodzimy do wniosku, że do pełni szczęścia brakuje nam papieroska i piwka.

Nie wierzę już, że może mnie oczekiwać lepszy rok; to co lepsze w moim życiu to już było. Nie mam już osobistych ambicji, marzeń i pragnień wymuszających nadzwyczajną aktywność. A jednak jestem przekonany, że w tym roku nie można być biernym, nie można godzić się by „jakoś tam było”.

Pan się boi we wsi ruchu...

Pan się boi we wsi ruchu, pan nas wyśmiewają w duchu – sarknął Czepiec w stronę Dziennikarza, gdy ten lekceważąco zbywał próbę nawiązania poważnej dyskusji o sprawach międzynarodowych. Dziennikarz, też człowiek, przybył na wesele by pojeść, popić i się zabawić; chłop mógłby w tym nie przeszkadzać, robić to co umie najlepiej: zabawiać gościa śpiewaniem krakowiaka.

Taką lub podobną scenę widziałem wielokrotnie, nie tylko na deskach scenicznych. W kampaniach wyborczych Pan Polityk przybywa na wieś by darzyć, lud ma go witać śpiewem, tańcem, chlebem, solą.

Paraliż postępowy

Rozwijajcie się w marszu!

W gadaniach robimy pauzę.
Ciszej tam, mówcy!
Dzisiaj
ma głos
towarzysz Mauzer.

Dosyć już żyliśmy w glorii
praw, które dał Adam i Ewa:
Zajeździmy kobyłę historii! -

Rzeczpospolita upadła

„Puszczała się dziewczyna, puszczała z miłości,
Puszczała dla pieniędzy, puszczała z litości,
Aż taką masę razy upadła moralnie,
Ze całkiem się skurwiła – i wpadła fatalnie,
Albowiem w ciążę zaszła od jednego z gości:
Tak powstał SKURWYSYNDYK MASY UPADŁOŚCI.”
(Julian Tuwim „Upadłość”)

Zgodzić się możemy z krytykami wytykającymi autorowi powyższej fraszki brak empatii i zakorzeniony męski szowinizm. Publiczna recytacja wierszyka może nas narazić na sankcję z tytułu naruszenia art 141 Kodeksu Wykroczeń ( „Kto w miejscu publicznym umieszcza nieprzyzwoite ogłoszenie, napis lub rysunek albo używa słów nieprzyzwoitych, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny do 1.500 złotych albo karze nagany.”). Znajdą się też ludzie moralnie oburzeni, „dyżurni katolicy”, którzy przedstawią to jako przykład, jak „żydłak” (a był nim Tuwim z krwi i nosa) demoralizuje cnotliwy Naród Polski. Im poeta pewnie by odpowiedział:

Proste zasady

Państwo to instytucja stworzona przez ludzi dla ludzi i jak każde ludzkie dzieło jest tworem niedoskonałym. Mamy jednak stały problem logiczny z tak opisaną definicją państwa.

Względy zwane „patriotyzmem” uniemożliwiają przyznanie, że państwo, które nie jest dla ludzi (nie służy właściwie dobru ludzi) jest rzeczą zbędną, a nawet szkodliwą. Przyjęcie demokracji, jako dowodu tworzenia instytucji państwa przez ludzi, zwiększa ryzyko niedoskonałości. Wiemy, że wszelkie istotne odkrycia, wynalazki, wszelki postęp nie był wynikiem „woli większości” lecz dziełem swoistej arystokracji intelektu.

Banner 468 x 60 px

Banner 468 x 60 px